Bł. Antonio Rosmini

Błogosławiony Antonio Rosmini był włoskim kapłanem, filozofem i teologiem, założycielem Instytutu Miłości, czyli rosminianów, oraz Zgromadzenia Sióstr Opatrzności. Wiele wycierpiał z powodu sporów o swoje pisma, lecz pozostał wierny Kościołowi i Stolicy Apostolskiej. Jego wspomnienie przypada 1 lipca, w rocznicę śmierci.

Urodził się 24 marca 1797 roku w Rovereto koło Trydentu, w rodzinie szlacheckiej. Rodzice widzieli w nim dziedzica rodu, lecz on wytrwał w zamiarze zostania kapłanem. Studiował prawo i teologię w Padwie, a 21 kwietnia 1821 roku przyjął w Chioggii święcenia kapłańskie. Kolejne lata spędził na modlitwie i studiach w Rovereto, czekając, aż Bóg sam wskaże mu zadania. Tę postawę nazywał zasadą bierności.

W 1828 roku na Monte Calvario w Domodossoli założył Instytut Miłości, wspólnotę kapłanów i braci gotowych do każdej posługi miłości: duchowej, intelektualnej i materialnej. W 1832 roku powstała gałąź żeńska, Siostry Opatrzności. Pius VIII zachęcił go w 1829 roku, by pisał książki prowadzące ludzi przez rozum do wiary, co Rosmini przyjął jako wolę Bożą. Grzegorz XVI zatwierdził Instytut w 1839 roku.

Napisał ponad sto dzieł z wielu dziedzin, od filozofii i teologii po pedagogikę i politykę. W latach 1832 i 1833 powstała książka „O pięciu ranach Kościoła świętego”, w której jako pierwszą ranę wskazał oddzielenie ludu od duchowieństwa w kulcie publicznym. Wydał ją w 1848 roku. W tym samym roku rząd Piemontu wysłał go z misją do Rzymu. Pius IX zamierzał mianować go kardynałem, lecz do tego nie doszło, a gdy papież uciekł do Gaety, Rosmini podążył za nim. W 1849 roku dwie jego książki, wśród nich „O pięciu ranach”, wpisano na indeks ksiąg zakazanych. Natychmiast się podporządkował.

Ostatnie lata spędził w Stresie nad jeziorem Maggiore, gdzie pisał i prowadził duchowo wielu ludzi, wśród nich swego przyjaciela Alessandra Manzoniego. Kongregacja Indeksu przebadała wszystkie jego dzieła i w 1854 roku uwolniła je od zarzutów. Zmarł w Stresie 1 lipca 1855 roku. Umierając, zostawił przyjaciołom testament w trzech słowach: „adorare, tacere, godere”, czyli uwielbiać, milczeć, radować się.

W 1887 roku Święte Oficjum potępiło czterdzieści twierdzeń wyjętych z jego pism, głównie pośmiertnych. W 2001 roku Kongregacja Nauki Wiary uznała, że potępiony sens tych twierdzeń nie należy do autentycznej myśli Rosminiego, a ówczesne zastrzeżenia zostały przezwyciężone. Jan Paweł II w encyklice „Fides et ratio” wymienił go wśród myślicieli, u których doszło do owocnego spotkania filozofii ze słowem Bożym.

Benedykt XVI uznał w 2007 roku cud za jego wstawiennictwem. Beatyfikacja odbyła się 18 listopada 2007 roku w Novarze pod przewodnictwem kardynała José Saraivy Martinsa. Papież nazwał go wielką postacią kapłana i znakomitym człowiekiem kultury.